Materi Pertemuan 1 — Pengantar Data Mining#

Daftar Isi#

Klik untuk membuka Daftar Isi

Tujuan Pembelajaran#

Tujuan

  1. Mahasiswa dapat memahami konsep data mining

  2. Mahasiswa dapat mengetahui proses data mining

  3. Mahasiswa dapat mengetahui teknik-teknik yang digunakan dalam data mining


Pengantar Data Mining#

Pengertian Data Mining#

Data Mining adalah proses menemukan pola, tren, dan informasi berharga dari kumpulan data yang besar dan kompleks. Data Mining sering digunakan dalam berbagai bidang seperti bisnis, kesehatan, keuangan, dan ilmu sosial untuk mendukung pengambilan keputusan yang lebih baik.

Apa itu Data Mining?#

Data Mining merupakan proses menemukan pola, korelasi, dan informasi tersembunyi yang bermanfaat dari kumpulan data yang besar. Istilah ini dianalogikan seperti menambang emas dari tumpukan batu, tanah, dan pasir yang dicari adalah informasi berharga dari data mentah.

Data Mining melibatkan teknik:

  • Statistik

  • Matematika

  • Kecerdasan Buatan (AI)

  • Machine Learning

Catatan dan Tugas Perkuliahan Pertemuan 1#

bakal dinilai minggu depan pertemuan kedua

Dataset Iris Flower#

Dataset Iris Flower merupakan dataset klasik yang sering digunakan dalam pembelajaran Data Mining dan Machine Learning. Dataset ini berisi 150 data bunga Iris yang terdiri dari 3 spesies (Iris-setosa, Iris-versicolor, dan Iris-virginica), masing-masing spesies memiliki 50 sampel.

Atribut Dataset#

No

Atribut

Tipe Data

Keterangan

1

sepal_length

Float

Panjang kelopak luar (cm)

2

sepal_width

Float

Lebar kelopak luar (cm)

3

petal_length

Float

Panjang kelopak dalam (cm)

4

petal_width

Float

Lebar kelopak dalam (cm)

5

species

String

Spesies bunga Iris

Import ke Database MySQL (XAMPP)#

Dataset ini sudah saya masukkan ke dalam database MySQL melalui phpMyAdmin di XAMPP. Berikut langkah-langkah yang saya lakukan:

  1. Buka XAMPP Control Panel → Start Apache dan MySQL

  2. Buka phpMyAdmin di browser: http://localhost/phpmyadmin

  3. Buat database baru bernama pendata atau iris_db

  4. Import file CSV → Pilih tab Import → Upload file IRIS.csv

  5. Atur format: CSV, separator: koma (,), centang “The first line of the file contains the table column names”

  6. Klik Go untuk mengimport

Berikut query SQL untuk membuat tabel secara manual jika diperlukan:

CREATE TABLE iris_flower (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    sepal_length FLOAT NOT NULL,
    sepal_width FLOAT NOT NULL,
    petal_length FLOAT NOT NULL,
    petal_width FLOAT NOT NULL,
    species VARCHAR(20) NOT NULL
);

Data Iris Flower (150 Data)#

Berikut adalah seluruh data Iris Flower yang sudah tersimpan di database:

Iris-setosa (50 data)#

No

sepal_length

sepal_width

petal_length

petal_width

species

1

5.1

3.5

1.4

0.2

Iris-setosa

2

4.9

3.0

1.4

0.2

Iris-setosa

3

4.7

3.2

1.3

0.2

Iris-setosa

4

4.6

3.1

1.5

0.2

Iris-setosa

5

5.0

3.6

1.4

0.2

Iris-setosa

6

5.4

3.9

1.7

0.4

Iris-setosa

7

4.6

3.4

1.4

0.3

Iris-setosa

8

5.0

3.4

1.5

0.2

Iris-setosa

9

4.4

2.9

1.4

0.2

Iris-setosa

10

4.9

3.1

1.5

0.1

Iris-setosa

11

5.4

3.7

1.5

0.2

Iris-setosa

12

4.8

3.4

1.6

0.2

Iris-setosa

13

4.8

3.0

1.4

0.1

Iris-setosa

14

4.3

3.0

1.1

0.1

Iris-setosa

15

5.8

4.0

1.2

0.2

Iris-setosa

16

5.7

4.4

1.5

0.4

Iris-setosa

17

5.4

3.9

1.3

0.4

Iris-setosa

18

5.1

3.5

1.4

0.3

Iris-setosa

19

5.7

3.8

1.7

0.3

Iris-setosa

20

5.1

3.8

1.5

0.3

Iris-setosa

21

5.4

3.4

1.7

0.2

Iris-setosa

22

5.1

3.7

1.5

0.4

Iris-setosa

23

4.6

3.6

1.0

0.2

Iris-setosa

24

5.1

3.3

1.7

0.5

Iris-setosa

25

4.8

3.4

1.9

0.2

Iris-setosa

26

5.0

3.0

1.6

0.2

Iris-setosa

27

5.0

3.4

1.6

0.4

Iris-setosa

28

5.2

3.5

1.5

0.2

Iris-setosa

29

5.2

3.4

1.4

0.2

Iris-setosa

30

4.7

3.2

1.6

0.2

Iris-setosa

31

4.8

3.1

1.6

0.2

Iris-setosa

32

5.4

3.4

1.5

0.4

Iris-setosa

33

5.2

4.1

1.5

0.1

Iris-setosa

34

5.5

4.2

1.4

0.2

Iris-setosa

35

4.9

3.1

1.5

0.1

Iris-setosa

36

5.0

3.2

1.2

0.2

Iris-setosa

37

5.5

3.5

1.3

0.2

Iris-setosa

38

4.9

3.1

1.5

0.1

Iris-setosa

39

4.4

3.0

1.3

0.2

Iris-setosa

40

5.1

3.4

1.5

0.2

Iris-setosa

41

5.0

3.5

1.3

0.3

Iris-setosa

42

4.5

2.3

1.3

0.3

Iris-setosa

43

4.4

3.2

1.3

0.2

Iris-setosa

44

5.0

3.5

1.6

0.6

Iris-setosa

45

5.1

3.8

1.9

0.4

Iris-setosa

46

4.8

3.0

1.4

0.3

Iris-setosa

47

5.1

3.8

1.6

0.2

Iris-setosa

48

4.6

3.2

1.4

0.2

Iris-setosa

49

5.3

3.7

1.5

0.2

Iris-setosa

50

5.0

3.3

1.4

0.2

Iris-setosa

Iris-versicolor (50 data)#

No

sepal_length

sepal_width

petal_length

petal_width

species

51

7.0

3.2

4.7

1.4

Iris-versicolor

52

6.4

3.2

4.5

1.5

Iris-versicolor

53

6.9

3.1

4.9

1.5

Iris-versicolor

54

5.5

2.3

4.0

1.3

Iris-versicolor

55

6.5

2.8

4.6

1.5

Iris-versicolor

56

5.7

2.8

4.5

1.3

Iris-versicolor

57

6.3

3.3

4.7

1.6

Iris-versicolor

58

4.9

2.4

3.3

1.0

Iris-versicolor

59

6.6

2.9

4.6

1.3

Iris-versicolor

60

5.2

2.7

3.9

1.4

Iris-versicolor

61

5.0

2.0

3.5

1.0

Iris-versicolor

62

5.9

3.0

4.2

1.5

Iris-versicolor

63

6.0

2.2

4.0

1.0

Iris-versicolor

64

6.1

2.9

4.7

1.4

Iris-versicolor

65

5.6

2.9

3.6

1.3

Iris-versicolor

66

6.7

3.1

4.4

1.4

Iris-versicolor

67

5.6

3.0

4.5

1.5

Iris-versicolor

68

5.8

2.7

4.1

1.0

Iris-versicolor

69

6.2

2.2

4.5

1.5

Iris-versicolor

70

5.6

2.5

3.9

1.1

Iris-versicolor

71

5.9

3.2

4.8

1.8

Iris-versicolor

72

6.1

2.8

4.0

1.3

Iris-versicolor

73

6.3

2.5

4.9

1.5

Iris-versicolor

74

6.1

2.8

4.7

1.2

Iris-versicolor

75

6.4

2.9

4.3

1.3

Iris-versicolor

76

6.6

3.0

4.4

1.4

Iris-versicolor

77

6.8

2.8

4.8

1.4

Iris-versicolor

78

6.7

3.0

5.0

1.7

Iris-versicolor

79

6.0

2.9

4.5

1.5

Iris-versicolor

80

5.7

2.6

3.5

1.0

Iris-versicolor

81

5.5

2.4

3.8

1.1

Iris-versicolor

82

5.5

2.4

3.7

1.0

Iris-versicolor

83

5.8

2.7

3.9

1.2

Iris-versicolor

84

6.0

2.7

5.1

1.6

Iris-versicolor

85

5.4

3.0

4.5

1.5

Iris-versicolor

86

6.0

3.4

4.5

1.6

Iris-versicolor

87

6.7

3.1

4.7

1.5

Iris-versicolor

88

6.3

2.3

4.4

1.3

Iris-versicolor

89

5.6

3.0

4.1

1.3

Iris-versicolor

90

5.5

2.5

4.0

1.3

Iris-versicolor

91

5.5

2.6

4.4

1.2

Iris-versicolor

92

6.1

3.0

4.6

1.4

Iris-versicolor

93

5.8

2.6

4.0

1.2

Iris-versicolor

94

5.0

2.3

3.3

1.0

Iris-versicolor

95

5.6

2.7

4.2

1.3

Iris-versicolor

96

5.7

3.0

4.2

1.2

Iris-versicolor

97

5.7

2.9

4.2

1.3

Iris-versicolor

98

6.2

2.9

4.3

1.3

Iris-versicolor

99

5.1

2.5

3.0

1.1

Iris-versicolor

100

5.7

2.8

4.1

1.3

Iris-versicolor

Iris-virginica (50 data)#

No

sepal_length

sepal_width

petal_length

petal_width

species

101

6.3

3.3

6.0

2.5

Iris-virginica

102

5.8

2.7

5.1

1.9

Iris-virginica

103

7.1

3.0

5.9

2.1

Iris-virginica

104

6.3

2.9

5.6

1.8

Iris-virginica

105

6.5

3.0

5.8

2.2

Iris-virginica

106

7.6

3.0

6.6

2.1

Iris-virginica

107

4.9

2.5

4.5

1.7

Iris-virginica

108

7.3

2.9

6.3

1.8

Iris-virginica

109

6.7

2.5

5.8

1.8

Iris-virginica

110

7.2

3.6

6.1

2.5

Iris-virginica

111

6.5

3.2

5.1

2.0

Iris-virginica

112

6.4

2.7

5.3

1.9

Iris-virginica

113

6.8

3.0

5.5

2.1

Iris-virginica

114

5.7

2.5

5.0

2.0

Iris-virginica

115

5.8

2.8

5.1

2.4

Iris-virginica

116

6.4

3.2

5.3

2.3

Iris-virginica

117

6.5

3.0

5.5

1.8

Iris-virginica

118

7.7

3.8

6.7

2.2

Iris-virginica

119

7.7

2.6

6.9

2.3

Iris-virginica

120

6.0

2.2

5.0

1.5

Iris-virginica

121

6.9

3.2

5.7

2.3

Iris-virginica

122

5.6

2.8

4.9

2.0

Iris-virginica

123

7.7

2.8

6.7

2.0

Iris-virginica

124

6.3

2.7

4.9

1.8

Iris-virginica

125

6.7

3.3

5.7

2.1

Iris-virginica

126

7.2

3.2

6.0

1.8

Iris-virginica

127

6.2

2.8

4.8

1.8

Iris-virginica

128

6.1

3.0

4.9

1.8

Iris-virginica

129

6.4

2.8

5.6

2.1

Iris-virginica

130

7.2

3.0

5.8

1.6

Iris-virginica

131

7.4

2.8

6.1

1.9

Iris-virginica

132

7.9

3.8

6.4

2.0

Iris-virginica

133

6.4

2.8

5.6

2.2

Iris-virginica

134

6.3

2.8

5.1

1.5

Iris-virginica

135

6.1

2.6

5.6

1.4

Iris-virginica

136

7.7

3.0

6.1

2.3

Iris-virginica

137

6.3

3.4

5.6

2.4

Iris-virginica

138

6.4

3.1

5.5

1.8

Iris-virginica

139

6.0

3.0

4.8

1.8

Iris-virginica

140

6.9

3.1

5.4

2.1

Iris-virginica

141

6.7

3.1

5.6

2.4

Iris-virginica

142

6.9

3.1

5.1

2.3

Iris-virginica

143

5.8

2.7

5.1

1.9

Iris-virginica

144

6.8

3.2

5.9

2.3

Iris-virginica

145

6.7

3.3

5.7

2.5

Iris-virginica

146

6.7

3.0

5.2

2.3

Iris-virginica

147

6.3

2.5

5.0

1.9

Iris-virginica

148

6.5

3.0

5.2

2.0

Iris-virginica

149

6.2

3.4

5.4

2.3

Iris-virginica

150

5.9

3.0

5.1

1.8

Iris-virginica

Query SQL untuk Menampilkan Data#

Setelah data diimport ke phpMyAdmin, berikut beberapa query SQL yang bisa digunakan:

-- Menampilkan semua data
SELECT * FROM iris_flower;

-- Menampilkan 10 data pertama
SELECT * FROM iris_flower LIMIT 10;

-- Menghitung jumlah data per spesies
SELECT species, COUNT(*) AS jumlah 
FROM iris_flower 
GROUP BY species;

-- Menampilkan rata-rata setiap atribut per spesies
SELECT species, 
       AVG(sepal_length) AS avg_sepal_length,
       AVG(sepal_width) AS avg_sepal_width,
       AVG(petal_length) AS avg_petal_length,
       AVG(petal_width) AS avg_petal_width
FROM iris_flower 
GROUP BY species;

-- Menampilkan data berdasarkan spesies tertentu
SELECT * FROM iris_flower WHERE species = 'Iris-setosa';

Referensi#

  1. Frawley, W., Piatetsky-Shapiro, G., Matheus, C., 1991. Knowledge discovery in databases—an overview.

  2. Hand, D., Mannila, H., Smyth, P., 2001. Principles of Data Mining. The MIT Press.

  3. CRISP-DM

  4. Situs Dosen: mulaab.github.io/datamining